فیلیاس فاگ، قهرمان رمان «دور دنیا در ۸۰ روز» اثر مشهور ژول ورن، با دوستانش شرطی عجیب میبندد. او میخواهد در ۸۰ روز کره زمین را دور بزند. او سفر خود را از لندن آغاز میکند، از اروپا به آفریقا (مصر) و بعد به یمن و هند میرسد، از سنگاپور و چین میگذرد و از ژاپن به آمریکا میرود و باز به لندن برمیگردد و در هند عاشق میشود.
سفر فیلیاس فاگِ رمان ژول ورن، معنایی ضمنی و استعاری دارد: فناوری جهان را کوچک و دستیافتنی کرده است. سفری که تا پیش از آن غیر ممکن مینمود یا سالها طول میکشید، به لطف فناوریهای قرن نوزدهمی مانند کشتی بخار و قطار و بالن، در کمتر از ۳ ماه ممکن میشد. چنین سفر نمادینی، انسان را در قلب عصر انقلاب صنعتی، قادر به درک بهتر جهان و مردمش میکرد و روابط تازهای برای او میآفرید؛ روابطی از دوستیها و همدلیها گرفته تا عشق.
ژول ورن، نویسندهای آیندهنگر بود و فراتر از زمان خود را میدید؛ اما نه آنقدر که ۱۲۱ سال پس از مرگ خود را پیشبینی کند و درباره قطع ۸۰ روزه اینترنت در ایران بنویسد. اگر او زنده یا قادر به پیشبینی امروز بود، شاید به جای نوشتن داستان «دور دنیا در ۸۰ روز»، ماجرای دیگری را روایت میکرد: حکایت تلخ دوری ایران از دنیا در ۸۰ روز که -به گفته شاعر- «سخت دراز و سخت فرساینده- گذشته است.
اگر در رمان ژول ورن، سفر دور دنیا در ۸۰ روز نشانه شتاب جهان مدرن و پیروزی تکنولوژی بر فاصلهها بود؛ وضعیت ایران این ۸۰ روز، به استعارهای از انزوای دیجیتال و فاصله گرفتن از دهکده دیجیتال تبدیل شده است؛ کشوری که شهروندانش در عصر ارتباطات، برای دسترسی عادی به اینترنت، برقراری و تداوم ارتباطات، پیشرفت و همراهی با روند شتابناک علم و فناوری، باید منتظر مجوز، سهمیه، طبقهبندی و استثنا بمانند.
روایت نتبلاکس تداوم قطع اینترنت در ایران
امروز (دوشنبه، ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵) بنا به شمارش ما و با تایید بهروزرسانی نتبلاکس، هشتادمین روز خاموشی اینترنت در ایران است و از آغاز قطع اینترنت (۹ اسفند ۱۴۰۴) تا امروز، نزدیک به ۱۹۰۰ ساعت گذشته است.
نمودار منتشر شده از سوی نتبلاکس بهوضوح نشان میدهد که سطح دسترسی به اینترنت جهانی همچنان از ۲ درصد فراتر نرفته است.